Eşref Amca Bilim-Teknik dergisinde de makalesi yazılacak insandır derken,onun da gerçekleştiğini görünce sevindim.  Bilim-Teknik dergisindeki yazıyı görüntülemek için yandaki linklere tıklayınız:  Resim-1 – Resim-2

İşte Eşref Amcamın Discovery’deki Belgeseli:

Kızlar ülkeyi sessizce değiştirdi

Haydi Kızlar Okula Kampanyası’nın öncesi ve sonrası incelendiğinde Türkiye’nin çarpıcı bir toplumsal değişim geçirdiği anlaşıldı.

Türkiye’de ‘hiç okula gitmeyen çocuk’ sayısı 2002’da 640 binken Haydi Kızlar Okula kampanyası sonrasında 179 bine düştü. Eğitim oranının artması Türkiye’nin köklü sorunlarından erken yaşta evlilik ve erken yaşta doğum oranlarına da doğrudan etki etti.

Türkiye Nüfus Sağlık Araştırması sonuçlarına göre okullaşma oranı kırsal alanda 2003’de yüzde 82 iken, 2008 yılında yüzde 89’a yükseldi. 15-19 yaş grubu evlilikler ise 1998’de yüzde 15.2 iken, 1998’i de kapsayan son araştırmada 9.6’lara geriledi. Doğurganlık yaşı 2003 yılında 20-24 iken 2008’te 25-29 yaş grubuna yükseldi.

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Erken Yaşta Evlilikler Alt Komisyonu Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürü İbrahim Er, Ortaöğrenim Genel Müdürü İbrahim Etem ve Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı Genel Müdürü Rıfat Köse’yi dinledi. Yukarıdakiler Er, Etem ve Köse’nin komisyonda verdiği bilgiler.

Köse, sunumda Hacettepe Üniversitesi’nin saha çalışmalarına dayanarak hazırlanan, beş yılda bir yenilenen ve 22 Ekim’de açıklanması planlanan 2008’e ait Türkiye Nüfus Sağlık Araştırması ile ilgili ipuçları verdi.

İlk evlilik yaşı: 25-29

Haydi Kızlar Okula, 17 Haziran 2003’te başlatıldı. Lise seviyesinde kızların okula devam etme oranı ise Türkiye genelinde 2003’te yüzde 46 iken, yüzde 57’ye çıktı. Bu rakam Doğu ve Güneydoğu’da ise aynı yıllar arasında yüzde 19-20 seviyesinden yüzde 35’lere kadar yükseldi.

Araştırma sonucu Türkiye’de eğitimin artmasının, evlilik ve çocuk doğurma yaşına da olumlu etki yaptığını ortaya koydu. Türkiye’de ilk cinsel deneyim yaşı düşerken, ilk evlilik yaşı da 25-29 yaş grubuna kadar yükseldi. 15-19 yaş grubunda evlilikler 1998 yılında yüzde 15.2 iken, 2003 yılında yüzde 11.9, 2008 yılında ise 9.6’lara kadar geriledi. 20-24 yaş grubunda evlilikler ise 2003 yılına göre yüzde 45 seviyesine düştü. Doğurganlık yaşı da 2003’te 20-24 iken, 2008 yılında 25-29 yaş grubuna yükseldi.

Köse, 15-19 yaş grubunda (Adolesan çağında) çocuk doğurmaya başlayanların oranı için de “Bu oran kentlerde yüzde 5, kırsal alanda yüzde 8.6 civarında. Bu kentsel alanda yüzde 7.2 kırsada ise yüzde 7.6’lardaydı” dedi.

Ancak tüm olumlu gelişmelere rağmen halen çocuk yaşta evlilikler de yaşanıyor. İlköğretim Genel Müdürü İbrahim Er ise, evlilik nedeniyle okula devam etmeyen çocuklar ile ilgili bilgi vererek, “İlköğretim çağındaki çocukların evliliği bir gerçeklik. Zorunlu öğrenim çağında olup okula kaydolması gereken öğrencilerden 2009 yılı itibarıyla toplam, kızlarda 675, erkeklerde de 18 kişi evlilik nedeniyle kayıt yaptırmadığını söylüyor” dedi.

Er, son rakamlara göre 110 bini kız 179 bin çocuğun sağlık sorunları da dahil değişik nedenlerle okula gitmediğini, bu rakamın Haydi Kızlar Okula Kampanyası öncesi 2002 yılında bu rakamın 640 bin olduğunu anımsattı. Türkiye’de aynı dönemde Kardelenler (Turkcell-ÇYDD, 2000) ve Baba Beni Okula Gönder (Milliyet, 2005) projeleri de yürütüldü.

Kısaca ” Her şerde bir hayır vardır.” tezini doğrulayan bir çalışma…

Sinirlenmek: Pittsburgh Carnegie Mellon Üniversitesi’nden araştırmacılar, sinirlenmenin ve yüksek stres altında bulunmanın iyi hissetmeyi ve pozitif düşünmeyi sağladığını ortaya çıkardı. Psikolog Jennifer Lerner’ın yaptığı çalışmada 92 öğrencinin farklı zamanlarda baskı ve stres altında olduğu durumlar test edildi. Lerner bir video kamerayla öğrencilerin kan basıncını, nabız atışını ve kortizol salgısını kaydetti. Sonuçta yüzünde korku ve endişe olan deneklerde kan basıncının yüksek, tansiyonun da iyi seviyede olduğu belirlendi.

Bilgisayar oyunları: Miami Üniversitesi’nde yapılan çalışmada 21 erkek “Tekken 3″ isimli oyunu oynarken gözlemlendi. Oyun oynarken yüksek kalp atışı olurken, oyuncular daha çok enerji harcamak zorunda kaldılar ve daha hızlı nefes alıp verdiler. Sonuç: Ne kadar çok bilgisayar oyunu o kadar çok kilo kaybı olarak belirlendi!

Küfretmek: Keele Üniversitesi’nden Dr. Richard Stephens, küfreden kişilerin acılarını hafiflettiğini ortaya koydu.

Ev işlerini boşvermek: İngiltere’nin Bristol ve Brunel Üniversitesi’nin yaptığı çalışmalarda hamileyken ev işi yapmak doğacak olan bebeğin astıma yakalanma riskini artırıyor. 13 bin bebek üzerinde doğmadan önce yapılan bir çalışmada, ev işlerinde kimyasal bir maddeyle temas çocuğun astıma yakalanmasını yüzde 41 oranında artırıyor.

Tembellik: Prof. Peter Axr’a göre tembel davranmak stresi önleyip, sağlıklı olmalarını sağlıyor.

Stres: ABD Buffalo Üniversitesi’nin yaptığı çalışmada kortizol hormonunun stresi etkilediği bilinmekle beraber öğrenme yeteneğini de harekete geçirdiği bildirildi. Prof. Zhen Yan stres hormonunun vücudu kötü etkilerden koruduğunu belirtti.

Yüksek sesli müzik: Manchester Üniversitesi’nin araştırmasına göre, yüksek sesle müzik dinleyenler kendilerini müzik öncesinde ve sonrasında mutlu hissediyor. Araştırmada beynin aynen yemek yemek, seks yapmak ve haz duyularak yapılan diğer şeyler gibi harekete geçtiği de belirlendi.

Gazlı içecekler: Günde iki bardak gazlı içecek tüketmenin, beynin Alzheimer’a karşı savaşmasına yo açıyor ve Alzheimer riskini yüzde 20 oranında azaltıyor.

Yerinde duramamak: Amerikalı araştırmacılara göre yerinde duramayan ve daima oradan oraya koşuşturan biriyseniz, ekstradan günde 350 kalori yakmanıza yardımcı olabilir. Endokrinolojist James Levine’e göre daha az hareket eden ve daha çok harekete eden iki insan arasında obezite riskleri değerlendirildiğinde daha az hareketli olan kişinin obez olma riski çok fazla.